تأثیر شیرابه زباله بر خصوصیات فیزیکی و هیدرولیکی خاک غنی شده با زئولیت

سید محمدجواد میرزایی، سید حسن طباطبایی، منوچهر حیدرپور، پیام نجفی

چکیده

شیرابه زباله به دلیل دارا بودن مواد آلی و شیمیایی فراوان بر خصوصیات فیزیکی و هیدرولیکی خاک تأثیر می‌گذارد. هدف این تحقیق بررسی تأثیر شیرابه کارخانه‌ کود آلی اصفهان روی خصوصیات فیزیکی و هیدرولیکی خاک و هم‌چنین تأثیر زئولیت بر این فرآیند است. تیمار‌های تحقیق شامل دو نوع بافت خاک (لوم شنی (A) به عنوان خاک سبک و خاک لوم رسی (B) به عنوان خاک سنگین) و سه سطح زئولیت (0، 5 و 10 درصد وزنی) بودند که زئولیت‌ها با خاک مخلوط شدند. آزمایش در مقیاس لایسیمتر‌ی انجام شد. نتایج نشان داد کاربرد شیرابه سبب کاهش نفوذپذیری و هدایت هیدرولیکی در خاک لوم رسی گردید به طوری‌که میزان هدایت هیدرولیکی در خاک لوم رسی بدون زئولیت (تیمار B0) قبل و بعد از کاربرد شیرابه به ترتیب 73/1 و 36/0 متر در روز اندازه‌گیری شد. در مورد خاک لوم شنی قبل و بعد از کاربرد شیرابه تغییری در نفوذپذیری و هدایت هیدرولیکی خاک دیده نشد و میزان هدایت هیدرولیکی در خاک لوم شنی به همراه پنج درصد زئولیت (تیمار A5) قبل و بعد از کاربرد شیرابه 17/3 متر در روز اندازه‌گیری شد. هم‌چنین افزودن زئولیت به خاک تأثیر کاهنده در نفوذپذیری و هم‌چنین هدایت هیدرولیکی خاک لوم رسی بعد از ورود شیرابه داشته است به طوری‌که میزان هدایت هیدرولیکی از 44/1 به 44/0 در تیمار 10 درصد زئولیت و از 58/1 به 29/0 در تیمار 5 درصد زئولیت کاهش یافت. به-علاوه نتایج نشان داد کاربرد شیرابه سبب کاهش چگالی ظاهری هر دو نوع خاک و برای تمامی سطوح زئولیت گردید.

واژه‌های كليدی: چگالی ظاهری، زئوليت، شيرابه، نفوذ، هدايت هيدروليکی

Effect of Compost’s Leachate on some Physical and Hydraulic Characteristics of Soil Enriched by Zeolite

S. M. J. Mirzaei, S. H. Tabatabaei, M. Heidarpour, P. Najafi

Abstract

There chemical and organic matter content in garbage leachate that may affect soil physical and hydraulic properties. The main objective of this study was to evaluate the influences of the leachate of Isfahan Organic Fertilizer Factory (IOFF) on some soil physical and hydraulic properties in a soil chemically enriched by Zeolite. The treatments include two soil textures (clay loam and sandy loam) and three levels of zeolite (0, 5 and 10 percent). The treatments were applied on lysimeters scale. The results showed that irrigation with the leachate caused a reduction of infiltration and hydraulic conductivity in the clay loam soil. The hydraulic conductivities in clay loam soil without zeolite (B0) before and after irrigation with leachate were 1.73 and 0.36 m/day, respectively. In contrast, there were no changes in the sandy loam soil’s infiltration and hydraulic conductivity. The hydraulic conductivities in the sandy loam soil with 5 percent zeolite (A5) before and after irrigation with leachate were 3.17 m/day. Furthermore, zeolite had a decreasing effect on those processes. The results show that irrigation with leachate caused reduction of bulk density in two types of soil and all levels of zeolite.

Keywords: Bulk density, Hydraulic conductivity, Infiltration, Leachate and Zeolite

مجله علوم آب و خاک

تأثیر شیرابه زباله بر خصوصیات فیزیکی و هیدرولیکی خاک غنی شده با زئولیت