اثربخشی کیفیت زندگی درمانگری بر مهارت‌های ارتباطی، اعتیاد به فضای مجازی، رضایت زناشویی و خودنظم جویی هیجانی در زوجین

فاطمه نجارزادگان، هادی فرهادی

چکیده

زمینه: شواهد نشان می‌دهند که روابط زیاد و بدون مرز در شبکه‌های مجازی به اعتماد میان زوج‌ها آسیب جدّی وارد می‌کند و اختلافات زناشویی، جدایی و حتی طلاق را موجب می‌شود. آیا می توان با کیفیت زندگی درمانگری بر مهارت های ارتباطی و اعتیاد اینترنتی به افزایش کیفیت زندگی زوجین کمک کرد؟ هدف: هدف از این پژوهش بررسی اثربخشی کیفیت زندگی درمانگری بر مهارت‌های ارتباطی، اعتیاد به فضای مجازی، رضایت زناشویی و خودنظم جویی هیجانی در زوجین بود. روش‌: این پژوهش نیمه آزمایش با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری دو ماهه با گروه گواه بود. جامعه‌ی آماری تحقیق شامل زوجین مبتلا به اعتیاد به اینترنت و دارای مشکلات ارتباطی در شهر اصفهان بود. از میان آنها،20 زوج به شیوه نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در گروه‌های آزمایش (10 نفر) و گواه (10 نفر) جایگزین شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه‌ اعتیاد به اینترنت (یانگ، 1991)، پرسشنامه‌ خودنظم جویی هیجانی (هافمن و کشدان، 2010)، پرسشنامه‌ مهارت‌های ارتباطی (کوئین‌دام، 2004)، و پرسشنامه رضایت زناشویی (اولسون، 2006) بودند. کیفیت زندگی درمانگری (فریش، 2006) هفتهای یک بار در 8 جلسه 90 دقیقه ای روی گروه آزمایش اجرا شد. داده ها با استفاده از تحلیل وایانس با اندازه‌گیری مکرر تحزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد که کیفیت زندگی درمانگری بر اعتیاد به فضای مجازی (0/001>p، 83/89=F) ، مهارت‌های ارتباطی (0/001>p، 282/65=F)، خودنظم جویی هیجانی (0/001>p، 162/66=F)، و رضایت زناشویی (0/001>p، 70/78=F) تاثیر معناداری داشت. این نتایج در دوره پیگیری نیز تداوم یافت. نتیجه‌گیری: در مجموع مشخص شد که کیفیت زندگی درمانگری زوجین ممکن است به عنوان روشی جدید و مؤثر در بهبود اعتیاد به فضای مجازی، خودنظم جویی هیجانی، مهارت‌های ارتباطی، و رضایت زناشویی زوجین مورد استفاده قرار گیرد.

واژه‌های کلیدی: کیفیت زندگی درمانگری، اعتیاد به فضای مجازی، مهارت‌های ارتباطی، رضایت زناشویی، خودنظم جویی هیجانی

The effectiveness of quality of life therapy on communication skills, addiction to cyberspace, marital satisfaction, and emotional self-regulation in couples

Fatemeh Najarzadegan, Hadi Farhadi

Abstract

Background: Evidence suggests that excessive and borderless relationships in virtual networks seriously damage trust between couples and cause marital strife, separation, and even divorce. But could quality of life therapy on Communication skills and addiction to cyberspace be effective? Aims: The present study aimed to evaluate the effectiveness of quality of life therapy on communication skills, addiction to cyberspace, marital satisfaction, and emotional self-regulation in couples. Method: The present research was a quasi-experimental study with a pretest-posttest, two-month followup design with control group. The research statistical population consisted of couples with Internet addiction and communication problems in the city of Isfahan. Among them, 20 couples were selected through purposive sampling and placed randomely into the experimental (10 subjects) and control (10 subjects) groups. The research instruments included the Internet addiction questionnire (Young, 1991), the emotional self-regulation questionnaire (Hofmann and Kashdan, 2010), the communication skills questionnaire (Queen Damm, 2004), and the marital satisfaction questionnaire (Olson, 2006). Quality of life therapy (Frisch, 2006) was administered on the experimental group at eight 90-minute sessions once a week. Data were analyzed using repeated measures ANOVA. Results: The results showed that the quality of life therapy had significant effects on addiction to cyberspace (F=83/89, p<0/001), communication skills (F=282/65, p<0/001), emotional self-regulation (F=162/66, p<0/001), and marital satisfaction (F=70/78, p<0/001). These results continued during the follow-up period too. Conclusions: Generally, it was found that couples’ quality of life therapy may be used as a new and effective method to improve addiction to cyberspace, emotional self-regulation, communication skills, and marital satisfaction of couples.

Keywords: Quality of life therapy, Addiction to cyberspace, Communication skills, Marital satisfaction, Emotional self-regulation

هادی فرهادیمجله علوم روانشناختی101398مجله علوم روانشناختی

اثربخشی کیفیت زندگی درمانگری بر مهارت‌های ارتباطی، اعتیاد به فضای مجازی، رضایت زناشویی و خودنظم جویی هیجانی در زوجین