ویژگی‌های روان‌سنجی و هنجاریابی پرسشنامه نسخه کوتاه شخصیت زاکرمن-کلمن-آلوجا (ZKA-PQSF)

سمیه رهنمایی، هادی فرهادی

چکیده

مقدمه: پرسشنامه شخصیت زاکرمن-کلمن-آلوجا یکی از ابزارهای خودگزارشی برای اندازه‌گیری صفات و ویژگی‌های شخصیتی است که بر پایه پنج بعد اصلی شخصیت قرار دارد. هدف اصلی این پژوهش، تعیین ویژگی‌های روانسنجی و ساختار عاملی فرم فارسی پرسشنامه نسخه کوتاه شخصیت زاکرمن-کلمن-آلوجا در بین دانشجویان ایرانی بود.
روش: این مطالعه از لحاظ هدف کاربردی و به لحاظ روش پیمایشی بوده است. نمونه پژوهش حاضر مشتمل بر 1699نفر از دانشجویان (733 پسر و 966 نفر دختر) که عضو گروه‌ها و کانال‌های تلگرام مربوط به دانشگاه در پاییز 1397 بودند تشکیل دادند که به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. این افراد پرسشنامه نسخه کوتاه شخصیت زاکرمن زاکرمن-کلمن-آلوجا و پرسشنامه نسخه کوتاه شخصیت نئو را تکمیل کردند. جهت بررسی ویژگی‌های روانسنجی از ضریب آلفای کرونباخ، روایی محتوایی، روایی همزمان (پرسشنامه شخصیت نئو) و روایی سازه استفاده شد. مؤلفه‌های تشکیل‌دهنده آزمون از روش تحلیل مؤلفه‌های اصلی با چرخش واریماکس با استفاده از نرم‌افزار «اس. پی. اس. اس.» نسخه 25 محاسبه شد.
نتایج: نتایج تحلیل عاملی اکتشافی یک ساختار 5 عاملی را نشان داد که در مجموع این پنج عامل 59/65 درصد از واریانس کل را تبیین می‌کنند. همچنین نتایج نشان داد که اعتبار آزمون به روش آلفای کرونباخ برای کل پرسشنامه 93/0 و برای خرده مقیاس‌های پرخاشگری، فعالیت، برون‌گرایی، روان‌رنجورخویی و هیجان‌خواهی به ترتیب 77/0، 70/0، 91/0، 86/0 و 65/0 به دست آمد. بررسی روایی همزمان، بین مولفه‌های شخصیت نئو با مولفه‌های شخصیت زاکرمن رابطه معنادار بود.
بحث و نتیجه‌گیری: باتوجه به میزان پایایی و روایی بدست آمده، آزمون نسخه کوتاه شخصیت زاکرمن ابزاری است که می‌تواند در زمینه‌های پژوهشی مورد استفاده قرار بگیرد. بررسی اعتبار این پرسشنامه در سطح بالینی پیشنهاد می‌شود.

کلیدواژه‌ها: ویژگی‌های روان‌سنجی، هنجاریابی، پرسشنامه شخصیت، مقیاس کوتاه شخصیت زاکرمن–کلمن–آلوجا

Psychometric properties and normalization of the Zuckermankuhlman-Aluja Personality Questionnaire Shortened Form (ZKAPQ/SF)

Somayeh Rahnamaee, Hadi Farhadi

Abstract

Introduction: Zuckerman- Kuhlman-Aluja Personality Questionnaire is one of the selfreport tools for measuring personality traits and characteristics based on the five main dimensions of personality. The main purpose of this study was to determine the psychometric properties and factor structure of the Persian form of the short version of the Zuckerman-Kuhlman-Aluja personality questionnaire among Iranian students. (ZKAPQ/SF). Method: This study was applied in terms of purpose and survey in terms of method. The sample of the present study consisted of 1699 students (733 boys and 966 girls) who were members of the telegram groups and channels at the university in the fall of 1397 and were selected by purposive sampling. They answered Zuckerman-kuhlman-Aluja Personality Questionnaire Short Form and the NEO Personality Questionnaire Short Form. Cronbach alpha coefficient, content validity (NEO Personality Questionnaire), and construct validity were considered in an attempt to investigate the psychometric properties of the inventory. Components of the test were calculated through principal component analysis with varimax rotation by SPSS, version 25. Results: Results: The results of exploratory factor analysis showed a 5-factor structure that altogether explain 65.59% of the total variance. The results also showed that the validity of the test obtained by Cronbach’s alpha for the whole questionnaire was 0.93 and for the subscales of Aggressiveness, Activity, Extraversion, Neuroticism and Sensation Seeking were 0.77, 0.70, 0.91, 0.86 and 0.65, respectively. Simultaneous validity study had a significant relationship between neo-personality components and Zuckerman personality components. Discussion and conclusion: Considering the degree of reliability and validity obtained, the short version of Zuckerman Personality Test is an instrument that can be used in research fields. It is recommended to check the validity of this questionnaire at the clinical level.

Keywords: Psychometric properties, normalization, the Zuckerman-kuhlman-Aluja Personality Questionnaire, Shortened form